Czym są hemoroidy?
Hemoroidy, inaczej nazywane guzkami krwawniczymi to struktury anatomiczne, które znajdują się w kanale odbytu i biorą udział w jego uszczelnieniu. O chorobie hemoroidalnej mówimy, gdy dochodzi do stanu zapalnego guzków lub przemieszania się ich do dołu, co manifestuje się głównie krwawieniem, bólem, świądem i nieprawidłową wydaliną.1, 6
Przyczyn choroby może być wiele. Wraz z wiekiem tkanki podporowe ulegają osłabieniu i zwiotczeniu, co przy współistniejących zaparciach i problemach z wypróżnianiem może prowadzić do wzmożonej ruchomości i przemieszczania hemoroidów.1, 6
Czynnikami wpływającymi na rozwój choroby mogą być również niewłaściwa dieta, tryb życia, siedzący tryb pracy, wysiłek fizyczny a także ciąża i poród, które skutkują zastojem żylnym i powiększaniem się guzków.2, 3
Objawy
Jednym z pierwszych i najczęstszych widocznych objawów choroby hemoroidalnej jest krwawienie podczas wypróżnienia. Inne objawy to:
- ból, świąd2
- uczucie niepełnego wypróżnienia i dyskomfort, spowodowane powiększonymi guzkami2
- wysięk, śluz w odbycie, mogące powodować zabrudzenia bielizny2
- wysuwanie się guzków (w początkowych stadiach guzki mogą wypadać podczas wypróżnienia lecz samoistnie się cofają, natomiast w bardziej zaawansowanych mogą wymagać ręcznego odprowadzenia lub pozostają na zewnątrz kanału odbytu)2
Rodzaje
Wyróżniamy trzy rodzaje hemoroidów – wewnętrzne, zewnętrzne oraz mieszane. Podział ten zależny jest od umiejscowienia powiększonych guzków krwawniczych względem brzegu odbytu.4, 5
Hemoroidy wewnętrzne położone są w górnym splocie żył odbytniczych. Początkowo są one niewidoczne gołym okiem. We wczesnych stadiach choroby są też bezbolesne. Rozpoznać je można po krwi, która pojawia się w czasie wypróżniania. W miarę postępu choroby dochodzi do ich wypadania. Wówczas mamy do czynienia z hemoroidami mieszanymi, które pozostają wewnątrz odbytu, ale zaczynają być widoczne także poza nim. Hemoroidy zewnętrzne można rozpoznać po niewielkich guzkach w kolorze sinym, najczęściej zlokalizowanych wokół odbytu. Często powodują one ból, swędzenie i świąd. Z czasem postępu choroby guzki te stają się twarde, a ból staje się coraz bardziej dolegliwy.4, 5
Stadia zaawansowania choroby hemoroidalnej
Na podstawie objawów oraz wyglądu hemoroidów wyróżniamy 4 stadia zaawansowania choroby:
I – guzki ulegają powiększeniu, nie wypadają a objawem jest głównie krwawienie1
II – pojawiają się większe guzki, które powodują ból, świąd i krwawienie. Guzki te wypadają podczas oddawania stolca ale wsuwają się samoistnie z powrotem1
III – guzki wysuwają się na zewnątrz, ale już nie wsuwają samoistnie. Można je jednak z powrotem umieścić w kanale odbytu. Wypadanie występuje nie tylko podczas wypróżnienia ale może pojawić się również podczas wysiłku fizycznego1
IV – guzki znajdują się na stałe poza kanałem odbytu. W tym stadium poza wcześniej występującymi objawami może występować nietrzymanie stolca1
Bibliografia
1 Bielecki K, Cabaj H. Choroba hemoroidalna. Postępy Nauk Medycznych. 2000;3:35–39.
2 Michalak J., Wolski A., Choroba hemoroidalna, Medycyna Rodzinna 2/2001, s. 61-64.
3 Horoszkiewicz M. Choroba hemoroidalna – profilaktyka, leczenie i aspekt psychiczny.
Lekarz POZ. 2025;11(4):295-298.
4 Lohsiriwat V. Hemorrhoids: From basic pathophysiology to clinical management. World
Journal of Gastroenterology. 2012;18(17):2009-2017
5 Stachowiak P., Hemoroidy - objawy, przyczyny i leczenie, sedimed.pl, 4.2.2026,
https://www.sedimed.pl/hemoroidy-objawy-przyczyny-i-leczenie/ [dostęp 3.4.2026]
6 Obcowska, A., & Kołodziejczak, M. (2016). Choroba hemoroidalna – współczesne
poglądy na temat etiopatogenezy oraz metod leczenia. Nowa Medycyna, 23(2), 61–76.